Dr. Sabien Wyckaert: De manie van dichterbij bekeken



 

Dr. Sabien Wyckaert: Liever manisch dan depressief?
De manie van dichterbij bekeken.

door: Dr. Sabien Wyckaert, UPC KULeuven, Campus Kortenberg

We spreken tegenwoordig over "bipolariteit", de term "manische depressiviteit" verdwijnt uit het vakjargon. Manie is nochtans steeds het definiërend kenmerk van deze bijzondere groep van stemmingsstoornissen geweest. Het "bipolaire spectrum"-concept lijkt internationaal ingang te vinden en omhelst een veel bredere waaier van stemmingsstoornissen, waarbij er wel telkens sprake is van een terugkerend karakter van de (depressieve) stemmingsepisode maar waarbij manie onderbelicht blijft.

Is die manische component dan helmaal niet meer belangrijk voor de ziekte? Een manie in de acute fase kan veel schade meebrengen. Ze tijdig herkennen en tot rust brengen kan veel leed besparen. Daartoe hebben we niet enkel een grote keuze aan oude en nieuwere medicamenten. Manie kan ook veel meer dan depressie door eigen interventies van het individu voorkomen of bijgestuurd worden. Bovendien moet men een bipolaire stoornis steeds in zijn totale verloop bekijken en behandelen, en dan kan het voorkomen van de manie in heel veel gevallen ook betekenen dat indirect de depressie wordt voorkomen.

Een manie herkennen is echter niet steeds eenvoudig: milde vormen brengen zelden een hulpvraag voort. De meer ernstige vormen van manie zijn niet steeds van het klassieke eufore type, maar vaak dysfoor of agressief gekleurd, of gaan met uitgesproken psychose gepaard.

Sommige experten opperen dat we het begrip manie verder moeten uitbreiden met allerhande opwindingstoestanden zoals bv. hevige angsten. De liaison dangereuse met alcohol is vaak beschreven, maar de behandeling van dit dubbel probleem heeft nog maar weinig aandacht gekregen.

En hoe zit dat met creativiteit?